Twee weken in Montclar in het huis van mijn vriendin Akke. Een kleine bosuil was het huis ingevlogen en kon de weg naar buiten niet meer terugvinden. Hij vond de dood. Naast het huis is hij begraven. Voor een verzamelaar van schedeltjes graven wij het schedeltje nu op.
Al jaren staat het op het programma van mijn vriendin Marianne. Een bezoek aan het Historisch Museum Amsterdam. Afgelopen vrijdag de 13e regende het te hard om een wandeling te maken in Amsterdam. Dus een mooie gelegenheid om het Historisch Museum te bezoeken. We bekeken de opstelling van 700 jaar Amsterdam. En zoals dat bij moderne opstelling hoort, is er veel interactief. O.a. een heuse fiets, waar je op kan gaan zitten. Als je dan de trappers beroert , dan gaat er een filmpje lopen. (Als je te hard trapt, dan blokkeert de film). Het lijkt alsof je fietst in het oude Amsterdam, van voor de tweede wereldoorlog. Druk je op de bel, dan verandert het straatbeeld in hoe het nu is.
De Van Gogh fietstocht gaat niet langs alle plaatsen waar Van Gogh gewoond en gewerkt heeft. Nieuw-Amsterdam, vlakbij Emmen, ligt te ver uit de route. Met mijn vriendin Marianne ben ik er wezen kijken. Het is een bijzondere plek. Een eindeloze vaart, met aan weerszijden huizen. En dwars daarop zijwegen. In Van Goghs tijd hadden de mensen die hier woonden het zeer arm. Ze leefden van turf steken. En woonden in lemen hutten. Je moet wel ernstig liefdesverdriet hebben gehad om naar deze verre verlaten plek te gaan. Het schijnt dat zijn broer het hem geadviseerd heeft omdat hij onder de indruk was van een schilderij van Max Liebermann, die hier ook gewoond en gewerkt heeft. Het logement waar Vincent woonde in die laatste maanden van 1883 staat er nog, tenminste het voorste stuk. En dat hebben de Nieuw-Amsterdammers ingericht als het Van Goghhuis. Ernaast is een nieuw pand verrezen, waarin in het kort iets verteld wordt van zijn leven in Drenthe. Je krijgt een rondleiding van een enthousiaste vrijwilligster. Het leukst zijn het kamertje op de eerste verdieping waar Van Gogh heeft gewoond en de gelagkamer beneden waar hij uitkeek op de vaart. Door de 19e eeuwse aankleding voel je je een klein beetje deelgenoot van Van Gogh.
Elk jaar, nu al weer bijna 40 jaar, wordt in Noord Holland een serie orgeltochten georganiseerd. Op 6 zaterdagen in juli en augustus kun je samen met een organist drie kerkjes bezoeken. Bij het eerste kerkje betaal je de toegang en krijg je een boekje met informatie over de kerkjes, de orgels, de organist(e) en het programma. De volgende twee kerkjes zijn op fietsafstand. Het combineert twee passies, fietsen en orgelmuziek. De afgelopen jaren waren we steeds op pad. Deze zomer ben ik door het overlijden van Jan voornamelijk thuis. Vrienden namen mij mee op de tocht afgelopen zaterdag. Hauwert, klein zaalkerkje met een klein Van Damorgel, beiden prachtig gerestaureerd. Twisk, de kerk ligt aan de dorpsweg met grote bomen en monumentale boerderijen, een donker romantisch orgel, waar de organist helaas geen romantische muziek op speelde. En tot slot een neogotische R.K. kerk in Wervershoof, mooi van lelijkheid, met een groot orgel, dat een paar jaar geleden door de gernommeerde orgelbouwer Flentrop is gerestaureerd. Een bijzonder stuk van Widor met wervelende loopjes sprak mij zeer aan.
Website: www.orgeltochten.nl
Hans, de vriend die twee dagen met me mee had gefietst zou na Nijmegen naar huis gaan. Mijn plan was om een dagje door te brengen in Nijmegen en daarna alleen door te fietsen naar Xanten en Keulen. Nijmegen was al geheel in de ban van de vierdaagse. Een grote kermis op het terrein van het Valkhof. Dus geen goed idee om nu hier een dagje te pauzeren. Ineens vloog het me aan om in mijn eentje verder te gaan. Te kort geleden nog dat ik met Jan grote tochten maakte. En bovendien werd ik getroffen door een zomerbuikgriep. Dus ben ik teruggegaan met de trein. Deze zomer wil ik nog het een en ander bekijken langs de Limes in Nederland. Daarvan zal ik in deze blog verslag doen. De rest van de tocht zal ik op een later tijdstip voortzetten.
Vlak onder Bunnik ligt fort Vechten. Een fort uit de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het wordt nu ingrijpend gerestaureerd. Ten westen van dit grote fort heeft een Romeins castellum gelegen: Castellum Fectio. Ter herinnering daaraan is een Romeinse wachttoren gerestaureerd. In het verlengde van de toren is een verhoging zichtbaar in het landschap. Met daarop een boomgaard. Daaronder lag het Castellum Fectio. Dat is niet één castellum geweest, maar volgens de opgravingen is er sprake van drie. Een houten, in de 1ste eeuw na Chr. aanvankelijk als uitvalsbasis voor de veroveringstochten van de Romeinen naar het noorden en later als verdediging aan de grens. Dit fort is in brand gestoken na de Bataafse Opstand (69/70 na Chr.) en weer opgebouwd. In de tweede eeuw is het fort opnieuw opgetrokken, nu in steen. En dat is in de derde eeuw ten onder gegaan. Ik sta even peinzend aan het hek voor de verhoogde boomgaard en fantaseer hoe het er hier uitgezien moet hebben. Nu is alles stil. Geen teken van leven.
De route van Clemens Sweerman leidt niet langsde plaats waar het romeinse castellum Matilo lag. Ik vind het echter te leuk om er toch even te gaan kijken. Bij de Matilo tunnel onder de Hoge Rijndijk sla ik rechtsaf en meteen linksaf zodat ik op de Besjeslaan kom. Een oude kronkelige weg door de voormalige polder Roomburg. De plaats waar het castellum gelegen heeft is dan na een paar minuten bereikt. Er zijn veel opgravingen gedaan. Wie herinnert zichde spectaculaire vondst van het “Gordon masker”, een ruitermasker, niet. Dat heeft nu een mooie plaats in het museum voor Oudheden. Het terrein is helemaal afgezet met hekken, maar er staat er eentje open. En ik kan zo het terrein opfietsen. De gemeente gaat hier een archeologisch park aanleggen. De infrastructuur ligt er al, grindwegen, grasvelden, bankjes, picknickbanken en afvalbakken. En één infopaal. Maar er staat verder nog niets. In de grasvelden zijn rechthoekige stukken met zand uitgespaard. Daar komen nog bouwwerken op, zoals een wachttoren en een brug. (http://gemeente.leiden.nl/nl/projecten/bouwenaandestad/archeologisch-park-matilo/).
De kop is eraf. Vanochtend naar Katwijk gefietst voor de start van de Limes route. In Rijnsburg passeer ik een enorm oranje bord met JAN. Aan de boulevard in Katwijk heb ik het wel even te kwaad, dat ik hier nu alleen sta. We hadden hier met zijn tweeën moeten eindigen deze zomer. Ik kijk naar de zee, die woest is vanwege de harde wind. Ik bedenk dat daar het laatste Romeinse fort lag, de Brittenburg. In de 16e eeuw is een groot stuk van de kust weggeslagen, waardoor het fort in de golven is verdwenen.
Bij Valkenburg is een deel van een Romeinse weg gevonden. Palen stutten een grindbed in onze drassige grond. Er is een reconstructie gemaakt. En een kopie van een Romeinse mijlpaal. Een kubus geeft uitleg. Om de onderkant van de kubus te lezen ga ik in het gras eronder liggen. En ik fotografeer die kant. Een passerende fietser stapt af. “Wat doe je daar?” Ik vertel dat ik de onderkant ook wil lezen. De man schatert het uit. “Je kan de kubus kantelen”. Hij wijst ook op de overkant, naar het terrein van het voormalige vliegveld Valkenburg. “Daar zijn uitgebreide opgravingen gedaan”. Maar hij blijft het antwoord schuldig als ik vraag wat er gevonden is.
Alle grootse plannen om van de zomer de Eurovelo 6 af te fietsen van Boedapest naar de Zwarte Zee en via de Limesroute van Clemens Sweerman weer terug, zijn door het overlijden van Jan natuurlijk van de baan. Ik blijf wel fietsen. Volgende week start ik met een klein stukje van de Limesroute.
In het Amsterdamse Allard Pierson museum is een alleraardigste tentoonstelling over de koopvaardij ten tijde van de Romeinen. Ik ben met name geinteresseerd in de Rijn. De Rijn werd door de Romeinen gebruikt voor het vervoeren van handelswaar. Er is langs die rivier veel archeologisch onderzoek gedaan en heel wat gevonden. Op de tentoonstelling staat een model van de Liburna, een zeilschip dat gebruikt werd voor patrouille op de Rijn. In Millingen wordt een replica gebouwd (www.liburna.nl). En er staat ook een model van een platbodem, zoals er zoveel gevaren hebben. Een grote kaart op de grond laat zien hoe uitgestrekt het Romeinse Rijk was. Onder de indruk was ik van een relief dat uitbeeldt hoe twee Romeinse schepen een haven binnenvaren. Ik fantaseerde daarbij dat het hier in de buurt was, bijvoorbeeld Voorburg (Forum Hadriani). Daar is onlangs ondekt dat er een belangrijke haven lag. De kadepalen, die in Voorburg gevonden zijn, sluiten deze tentoonstelling af. Een aanrader! (http://www.allardpiersonmuseum.nl/tentoonstellingen/sail_rome.html)
Er is een nieuwe fietsblad op de markt: Tring! Dit fietsmagazine is gelanceerd door Batavus en wordt aan alle geregistreerde Batavusfietsers gestuurd. Daarmee is het meteen het grootste fietsblad van Nederland. Net na het overlijden van Jan kreeg ik een mail dat Tring een artikel wilde wijden aan de Van Goghroute op basis van de info op onze site. Dat vond ik een uitstekend idee. Het is leuk om een route te fietsen met een thema. Clemens Sweerman heeft er een prachtig routeboekje van gemaakt. Meer publiciteit om die route te promoten. Fantastisch. Het is een aardig artikel geworden, een eerbetoon aan Jan. Hij had het prachtig gevonden.
Eén ernstige maar. De redactie heeft geen kadertje geplaatst met praktische gegevens (routeboekje, lengte van de tocht, overnachtingsmogelijkheden, etc), zoals andere tijdschriften meestal wel doen. Daarmee lijkt het net alsof wij het zelf verzonnen hebben. Jammer. Clemens Sweerman verdient alle eer voor het bedenken en uitwerken van het idee om een route te maken die het leven en werken van Van Gogh als thema heeft.
