Vandaag zijn de plannen gewijzigd. In plaats van te fietsen tot St. Nazaire, het beginpunt van de Eurovelo 6 (de fietsroute van de Atlantische Oceaan naar de Zwarte Zee), hebben we de trein genomen. Het was slecht weer vandaag, de komende etappes waren zwaar qua klimmen, en we hebben nu meer tijd om dingen te bekijken langs de Loire en de Donau. Het station van Sées ligt achter de camping. Dus vanochtend vandaar gestart en met drie regionale treinen zijn we in St. Nazaire beland. Morgen beginnen we dan met de Eurovelo 6.
De Van Goghroute eindigt in Auvers-sur-l’Oise. Vandaar zijn we via een verbindingsroute van de Fietskaartinformatie Stichting naar de Normandië route gefietst. Die route loopt vanuit Auvers in zuid-westelijke richting.
Eén van de reacties op de blog was “vertel eens iets over het fietsen zelf en het weer”. In deze tocht van 4 dagen van Auvers naar Sées hebben we goed weer gehad. Niet te warm, zo tussen de 18 en de 24 graden C. Wel wat wind, altijd uit westelijke richting, dus altijd tegen. Veel bewolking, zowel prachtige witte wolken, als donkere dreigende regenwolken, waar maar een enkele keer iets uitviel. Het terrein is heuvelachtig, veel graanvelden, maar ook groene weiden met koeien en soms stukken bos. Mooi is het als je hoog fietst, met lage horizonnen, hier en daar een dorpje in de verte met een kerktorentje, en eindeloze gele velden. We fietsen in een rustig tempo, we hebben immers geen haast. Dus tijd voor een rustpauze waarin de armen nog eens lekker worden ingesmeerd, of waarin uitgebreid een foto wordt genomen. Meestal fietst Clara achter Jan, behalve als er geklommen moet worden, want dat kan zij sneller. Clara heeft de routebeschrijving op papier. “bij de volgende splitsing van de D50 en de D50E naar links, dan zie je de kathedraal van Sées liggen”. Jan heeft de GPS, waarin hij waypoints heeft ingebracht, bijv. van de campings. Via de richtingaanwijzer op de GPS en het aantal (kilo)meters weet hij dan waar we heen moeten. We zitten nu op een alleraardigste camping in Sées. Een klein historisch stadje in Normandië met een enorme kathedraal. De camping is klein, maar heel goed ingericht. We hebben een campingstekker gekocht, zodat we nu op campings als het nodig is electriciteit kunnen gebruiken.
Op onze eerste fietsdag kwamen door Zundert, de geboorteplaats van Vincent van Gogh. Gisteren fietsten we Auvers-sur-l’Oise binnen, de plaats waar hij het laatst gewoond en gewerkt heeft en waar hij is overleden. Beide plaatsen zijn verbonden door een jumelage. Zundert (Pays Bas), 390 km. staat er op een richtingbord. In beide plaatsen vind je ook een beeld van Zadkine. Hier staat Van Gogh als schilder met al zijn attributen bij zich. In Zundert staat het beeld samen met Theo. De graven van Vincent en Theo liggen hier op het kerkhof van Auvers. Het is er druk als we gaan kijken. Een Engelsman staat te filmen. Een japans meisje laat zich uitgebreid fotograferen bij het graf. Ze kan er geen genoeg van krijgen en aait tot drie keer toe de grafsteen. Klimop heeft van de twee graven één gemaakt. In die zin is er een overeenstemming met het beeld van Zadkine. Het is ook druk in de herberg van Ravoux. De auberge waar Van Gogh een kamer huurde en waar hij gestorven is. De kamer is nu een herdenkingsplaats. Het is een klein kamertje. Er staat niets in, alleen een klein stoeltje. We staan er met Australiërs, Engelsen, Polen en Amerikanen. Wij hebben een streepje voor, omdat we Hollanders zijn. “Jullie weten zeker alles al van Van Gogh?”, zegt de gids. Heel graag zou de herberg op het kamertje één schilderij tentoonstellen van Van Gogh. Hij heeft daar zelf iets over gezegd in zijn brieven. We hopen maar dat het lukt om de miljoenen bij elkaar te krijgen die in deze tijd nodig zijn om een schilderij van Van Gogh te kopen.
Op onze tocht van Mons (Bergen) naar Marolles (in Frankrijk) komen we door het stadje Bavay. Volgens het boekje is het een oud stadje, nog aangelegd door de Romeinen. Er is een archeologische opgraving van het forum toendertijd. Wij fietsen nietsvermoedend het stadje binnen. Het is lunchtijd. We hebben wat brood en beleg onderweg gekocht en zoeken in het centrum een bank om het op te eten. Het centrum is afgezet met afzethekken, dus kennelijk is er wat te doen. Maar zoals gebruikelijk fietsen we er gewoon langs. Op het plein - de Grand Place, tegenover het stadhuis en met onze neus naar de zuil waar de plaatsnamen opstaan waarheen de Romeinse wegen leidden (Utrecht!) - vinden we een lege bank. Ik heb net de broodjes gesmeerd als er een stoet Romeinen langskomt.
Wasmes ligt 10 km buiten Mons (Bergen). We fietsen er bijna langs als we van Bergen fietsen naar Marolles op 5 juli. Maar om het huis te bekijken moet je een heuvel op fietsen met een klim van 13%. Jan wil dat niet, en blijft beneden. Ik gooi alle tassen bij hem neer en fiets alleen naar boven. Ik weet het, er is niets te zien. Het huis is verlaten en in zeer slechte staat. Maar ik wil toch zien waar Van Gogh een kamer huurde bij bakker Denis toen hij fanatiek probeerde als mijnwerker te leven en van daaruit te prediken. Het huis staat op een hoek van twee wegen. Het is rood geverfd geweest. Zelfs het steentje dat vertelt dat Van Gogh hier woonde is sleets en nauwelijks te lezen. Wasmes is een vervallen dorp. Na de sluiting van de mijnen is er kennelijk niets voor in de plaats gekomen. Hopelijk komt er nog een keer een initiatief om dit huis op te knappen en in te richten met als thema Van Gogh en de Borinage.
Weer een snikhete dag. Vandaag een rustdag in Mons (Bergen) in zuid-België. Van Gogh heeft hier gezeten toen hij dacht dat zijn bestemming lag in het prediken. Hij heeft gepredikt in de Borinage, maar was zo onder de indruk van de ellendige omstandigheden dat hij vond dat hij mijnwerker met de mijnwerkers moest zijn. Dat vond de kerk ongepast. Afstand moest er kennelijk zijn. En dus kreeg hij geen verlenging. Na een gesprek met een bevriende kunstenaars-dominee in Brussel ging hij wonen in Cuesmes, vlakbij Mons. Vandaag zijn wij dat huis gaan bekijken. Het was er bijna niet meer geweest, want het was zeer verwaarloosd en stond op instorten en inzakken. Het staat namelijk op moerassige grond. De zoon van Theo, zijn broer, heeft toen ervoor gezorgd dat het huis hersteld werd. Nu is het te bezichtigen en er is een klein informatiecentrum bij gebouwd. Het eerste dat opvalt is dat het een losstaand huis is, dat in een ruime tuin staat. Het is helemaal gerestaureerd, maar wel in de oorspronkelijke staat. De zijmuur is dus nog helemaal scheef, en ook de deuren hebben speciale scharnieren om de scheefheid te compenseren. Binnen is een kamer ingericht met wat meubels en er hangen ook enige originele tekeningen. Er is een diapresentatie met een wat moeilijk verstaanbare nederlandse tekst. Het geeft het leven van Van Gogh, waarbij de nadruk wordt gelegd op zijn moeilijke start als vervangend kind voor zijn ouder gestorven broertje.
We bekijken ook de tuin en de drainage die is aangelegd, om ervoor te zorgen dat het huis niet verder verzakt. Het is erg idyllisch. We fietsen terug naar Mons. Het blijft warm. Morgen zouden we 70 km verder fietsen. Misschien beter om die etappe te splitsen.
Het is zo warm, dat je vanzelf aan de zonnebloemen van Van Gogh moet denken. De eerste dagen is Frank meegefietst. Jan moest echt op gang komen. Dus het ging wat langzaam voor de jonge benen van Frank. In Zundert is Van Gogh geboren. Zijn ouderlijk huis is afgebroken, maar het is gereconstrueerd en daarnaast is een nieuw pand opgetrokken. Samen museum en restaurant. In het museum is op originele wijze is een kamer ingericht alsof de Van Goghs er net zijn weggegaan. Met een audioapparaat dat automatisch gaat spelen als je in de buurt van een meubel of een scherm komt, worden door Jochem ten Haaf, die Van Gogh speelt, de verhalen vertelt. Beelden worden vertoond op de muur, tafel, stoel, bureau en schermen. Hoe zijn familie eruit zag, hoe hij de natuur ervoer en ernaar probeerde te schilderen, waar hij geweest is tussen Zundert en Nuenen, hoe mensen tegen hem aankijken. Het volgende zaaltje geeft een film met impressies van schilders die door Van Gogh geïnspireerd zijn. Vertoont op drie schermen. Ook hier reageert het audioapparaat als je binnenkomt en start de band. We bekijken nog even de wisseltentoonstelling van Raveels, een Belg die na zijn kennismaking met Van Gogh radikaal anders is gaan schilderen. Is het de onbekendheid met deze schilder, of haalt hij het werkelijk niet bij de intentieve impressies van Van Gogh?
In Antwerpen staan we even stil bij het pand in de Lange Beeldekensstraat. Hier heeft Vincent van Gogh gewoond in zijn Antwerpse tijd. Het pand is geheel opgeknapt. Net een paar dagen ervoor las ik de beeldende beschrijving die Wouter van der Veen geeft in zijn boekje, bij de voorbereiding van een nooit verschenen documentaire over Van Gogh. Grote armoede en verwaarlozing, maar wel een huurder die wist dat Van Gogh daar gewoond had en het uitzicht had geschilderd. “Net zo’n arme drommel als ik”. We maken ook nog foto’s vanuit het standpunt waarvandaan Van Gogh tekeningen maakten: van de Grote Markt en van het Steen.
In Grimbergen - voor Brussel - nemen we afscheid van Frank. Hij wordt opgehaald door zijn moeder.
We slaan het Brussel van Van Gogh over. Maar om een indruk te krijgen van de mijnstreek, waar hij een tijdje gepreekt heeft onder de mijnwerkers, maken we vandaag een extra lus naar Houdeng-Aimeries. Daar is een museum over de mijnen. Een groot terrein, met gedeeltelijk de mijninstallaties nog intact. Ook hier een audio apparaat met teksten en geluiden die aanslaan als je ergens staat. Wat het hier heel bijzonder maakt is dat er mijnwerkershuizen zijn gebouwd in een paar carré’s. Deze huizen bestaan nog steeds, zijn nu wel gerenoveerd en aangepast aan deze tijd. Maar één kan nog in de oorspronkelijke staat bezichtigd worden. Twee kamers, met teil en kachel waarop ook gekookt moest worden. Later is er een keuken achter gebouwd en een bijkeuken en boven nog twee slaapkamers. De gids vertelt “de mijnwerkers mochten er wonen op drie voorwaarden: werken in de mijn, zondags naar de kerk, en je gezin hier huisvesten. Dat laatste is van belang omdat kinderen al vanaf jonge leeftijd meewerken.” Het huis van de directeur staat op een hoogte, zodat hij zijn mijnwerkers goed in het oog kan houden. Hoezo sociale controle. Er was ook een school en een ziekenhuis. Dus de werkomstandigheden waren heel zwaar, maar er werd wel iets geinvesteerd in betere omstandigheden door de bazen. Met dreigend onweer, dat overigens niet valt, fietsen we langs de kanalen naar Mons.
