wandeling de stijl in leiden


Het jaar 2017 is het jaar waarin herdacht wordt dat de Stijl 100 jaar geleden opgericht werd door Theo van Doesburg. Die woonde en werkte toen in Leiden. In 1999 wijdde de Lakenhal een grote tentoonstelling aan “De dageraad van de moderne kunst”. Daarin was ook aandacht voor van Van Doesburg. De Lakenhal is nu gesloten, vanwege een ingrijpende verbouwing. Maar Leiden heeft toch besloten mee te doen aan de landelijke herdenking van de Stijl. Er is een wandeling uitgezet in de binnenstad (“Wandeling in Stijl, de geboorte van de moderne kunst in Leiden”, uitgave van ProKwadraat-Groepswijzer.nl), op het Pieterskerkhof staan Kunstblokken, beschilderd door hedendaagse kunstenaars, die zich hebben laten inspireren door de Stijl, en op de Hooglandse Kerkgracht staat de jaarlijkse openluchtexpositie “Beelden in Leiden” ook in het teken van de Stijl. Op een mooie zondag wandel ik van het station naar de Beestenmarkt, waarom de wandeling hier begint, weet ik niet. Wellicht omdat het Kort Galgewater dichtbij is. En daar had Theo van Doesburg op nr. 3 zijn atelier. Hij keek uit op de Blauwpoortsbrug, die hij in verschillende mate van abstractie heeft geschilderd. De route voert verder langs Ars Aemula, de tekenschool, die toen geen rol speelde bij de nieuwe kunststroming, naar het Pieterskerkhof. Sommige kunstblokken zijn heel fraai beschilderd. De link met de Stijl is losjes. Alle kleuren worden gebruikt, niet alleen het rood, blauw en geel. En er zijn ook wervelende lijnen, soms zelfs met diepte. De combinatie met het zonlicht dat schaduwen van de bladeren van de bomen projecteert op de blokken is bijzonder. Ik loop nog even naar het Gerecht, omdat daar volgens een artikel in het Leids Dagblad een maquette moet staan van Maison d’Artiste, in 1923 ontworpen door van Doesburg en architect Cor van Eesteren. Het huis is nooit gebouwd. Architectuurstudenten uit Delft hebben het nu op een schaal van 1:5 gebouwd. Als het in het echt gebouwd zou zijn, wat het een gigantisch huis geworden van 20 bij 20 meter. Het lijkt wel een beetje op het Rietveldhuis in Utrecht.
De Vergulden Turk op de Breestraat was in 1916 nog een restaurant. Daar heeft Van Doesburg een lezing gehouden over moderne kunst en de vereniging de Sphinx die hij daarvoor heeft opgericht. Nu staat het pand leeg, V&D is eruit  en de nieuwe huurder Hudsons Bay is er nog niet ingetrokken. En op de straat erachter, Aalmarkt 3, daar zat de drukkerij P.J. Jansen, waar het tijdschrift de Stijl gedrukt werd. De lichtreclame hangt er nog, er zit nu een stadsbrouwerij in.
De beelden op de Hooglandse Kerkgracht vind ik wat tegenvallen. Een vernielde rietveldstoel, een soort galg, een pyramide met planten en een stellage met houtjes en gipsen handjes. Dit laatste kunstwerk was door vandalen kapot gemaakt, maar weer hersteld.

Tags: , , ,

1 reactie op “wandeling de stijl in leiden”

  1. noor grin zegt:

    Bedankt voor de wandeling en mooie foto`s eerlijk gezegd weet ik niet zo veel van Leiden af alleen de buurt met die mooie hofjes waar jij woonde,maar de wandling was mooi en dan zonder rollator goed hè? liefs Noor.