Archief van de categorie ‘limes’

er was eens een romeinse weg

woensdag 29 februari 2012


Toen ik een aankondiging van de tentoonstelling “Er was eens een Romeinse weg” zag in het Thermenmuseum in Heerlen, dacht ik, dat gaat over de limes. Kleine deeltjes van deze weg in Nederland heb ik gefietst. (zie archief limes). Een vriend van mij komt uit de buurt van Heerlen. Dus samen met hem en zijn vriendin een weekendje Limburg gepland met een overnachting bij zijn zeer gastvrije moeder.
In het museum blijkt dat het niet over de limes gaat. Heerlen ligt aan een andere romeinse weg, die door archeologen de via belgica gedoopt is, omdat hij grotendeels door het het huidige België gaat. Van Boulogne sur Mer (Gesogiaco) naar Keulen (Agrippina). Heel goed te zien op een grappige  Romeinse routeplanner , gemaakt in google maps op basis van de Peutingerkaart. 
Heerlen (Coriovallum) is een belangrijke plaats in de Romeinse tijd. In het midden van de vorige eeuw zijn resten gevonden van een groot openbaar badhuis. In de 70er jaren is daaroverheen een overkapping gebouwd en aansluitend een paar zalen die tesamen het museum vormen. Zoals het op hun site staat: het museum is 100% archeologisch en 100% romeins. En probeert zowel via tentoonstellingen alsook via het ondersteunen van onderzoek de Romeinse tijd levend te houden. “Er was eens een Romeinse weg” is een aardige tentoonstelling. Op aanschouwelijke wijze met behulp van een soort schoolplaten en een combinatie van echte opgegraven instrumenten en kopieën wordt helder gemaakt hoe 2000 jaar geleden de infrastructuur door de Romeinen werd gepland en uitgevoerd. Het museum heeft een wandeling/fietstocht uitgezet langs een aantal bezienswaardigheden. Reden om op een vrij-reizendag nog een keer deze kant op te gaan!

fietsen langs de limes

maandag 11 oktober 2010

Veel te mooi weer afgelopen zondag. Lekker op de fiets gestapt en langs de Vliet gefietst vanaf Cronesteijn tot Voorburg. Een deel van de fietsroute “Fietsen langs de Limes, het kanaal van Corbulo“.  Een paar keer moet ik om de bezienswaardigheden te zien de Vliet oversteken. Het eerst bij het sluisje van Leidschendam.   In de wijk de Rietvink even ten noorden van het sluisje, is bij archeologisch onderzoek een stuk van het kanaal van Corbulo gevonden. Het kanaal van Corbulo is door de Romeinen in 40 n. Chr. gegraven om de Oude Rijn met de Maasmonding te verbinden. Het heeft parallel gelopen met de Vliet. In een klein parkje is een reconstructie gemaakt van een stukje kanaal met een houten Romeinse brug. De tweede keer ga ik de brug over bij het centrum van Voorburg. Even verderop staat op een druk kruisppunt een standbeeld van de legeraanvoerder Corbulo. In het stadsmuseum aan de Herenstraat is een tentoonstelling “Een reis langs de Vliet door de eeuwen heen”. Er is een maquette waarop is uitgebeeld dat de Romeinen bezig zijn het kanaal te graven en er vaart ook een Romeins schip, dat wel wat lijkt op de boot waarop ik vorige week in Woerden heb gevaren.  Terug naar de Vliet, anderhalve kilometer fietsen, klein fiets/wandelbruggetje over, dan kom je in een park. Dat kleurt geel/roodachtig door de laagstaande zon. Even zoeken en dan vind ik een paal met opschrift. Hier heeft dus een belangrijk regionaal centrum gelegen: Forum Hadriani. Een Romeinse stad met in de bloetijd ong. 1000 – 1500 inwoners. Ik probeer me in te denken dat het hier een drukte van belang was, met een forum, openbare gebouwen, huizen en een insteekhaven, zoals ik dat gezien heb op de maquette in het Stadsmuseum.
Langs de Vliet fiets ik in de ondergaande avondzon weer terug. Hoevaak heb ik hier niet gefietst? Al die jaren ben ik gedachteloos de Romeinse bezienswaardigheden gepasseerd.

Romeins schip in Woerden

zaterdag 2 oktober 2010

In Woerden kan je varen over de singels in een replica van een Romeins vachtschip. Een replica van een schip dat gevonden is in de Meern. Stichting Romeins Schip verzorgt dat.  In Woerden zijn ook schepen gevonden, 7 maar liefst. Waaronder één die laat zien dat de Romeinen niet alleen de Rijn afvoeren, met de stroom mee, wat lang gedacht is, maar ook tegen de stroom in met een schip met 24 roeiers. De Woerden 7.
Ik ben vandaag alleen gaan fietsen naar Woerden, langs de oude Rijn. De grens van het Romeinse Rijk. En daarna heb ik met lekker laten varen op de singels van Woerden. Het was geslaagd. Jan had het heel leuk gevonden.

Nijmegen en voorlopig einde Limes fietstocht

maandag 26 juli 2010

 

Hans, de vriend die twee dagen met me mee had gefietst zou na Nijmegen naar huis gaan. Mijn plan was om een dagje door te brengen in Nijmegen en daarna alleen door te fietsen naar Xanten en Keulen. Nijmegen was al geheel in de ban van de vierdaagse. Een grote kermis op het terrein van het Valkhof. Dus geen goed idee om nu hier een dagje te pauzeren.  Ineens vloog het  me aan om  in mijn eentje verder te gaan. Te kort geleden nog dat ik met Jan grote tochten maakte. En bovendien werd ik getroffen door een zomerbuikgriep. Dus ben ik teruggegaan met de trein. Deze zomer wil ik nog het een en ander bekijken langs de Limes in Nederland. Daarvan zal ik in deze blog verslag doen. De rest van de tocht zal ik op een later tijdstip voortzetten.

Fort Vechten en Castellum Fectio

maandag 26 juli 2010

Vlak onder Bunnik ligt fort Vechten. Een fort uit de Nieuwe Hollandse Waterlinie. Het wordt nu ingrijpend gerestaureerd. Ten westen van dit grote fort heeft een Romeins castellum gelegen: Castellum Fectio. Ter herinnering daaraan is een Romeinse wachttoren gerestaureerd. In het verlengde van de toren is een verhoging zichtbaar in het landschap. Met daarop een boomgaard. Daaronder lag het Castellum Fectio. Dat is niet één castellum geweest, maar volgens de opgravingen is er sprake van drie. Een houten, in de 1ste eeuw na Chr. aanvankelijk als uitvalsbasis voor de veroveringstochten van de Romeinen naar het noorden en later als verdediging aan de grens. Dit fort is in brand gestoken na de Bataafse Opstand (69/70 na Chr.) en weer opgebouwd. In de tweede eeuw is het fort opnieuw opgetrokken, nu in steen. En dat is in de derde eeuw ten onder gegaan. Ik sta even peinzend aan het hek voor de verhoogde boomgaard en fantaseer hoe het er hier uitgezien moet hebben. Nu is alles stil. Geen teken van leven.

Romeins castellum Matilo bij Leiden

zondag 25 juli 2010

De route van Clemens Sweerman leidt niet langsde plaats waar het romeinse castellum Matilo lag. Ik vind het echter te leuk om er toch even te gaan kijken. Bij de Matilo tunnel onder de Hoge Rijndijk sla ik rechtsaf en meteen linksaf zodat ik op de Besjeslaan kom. Een oude kronkelige weg door de voormalige polder Roomburg. De plaats waar het castellum gelegen heeft is dan na een paar minuten bereikt. Er zijn veel opgravingen gedaan. Wie herinnert zichde spectaculaire vondst van het “Gordon masker”, een ruitermasker, niet. Dat heeft nu een mooie plaats in het museum voor Oudheden. Het terrein is helemaal afgezet met hekken, maar er staat er eentje open. En ik kan zo het terrein opfietsen. De gemeente gaat hier een archeologisch park aanleggen. De infrastructuur ligt er al, grindwegen, grasvelden, bankjes, picknickbanken en afvalbakken. En één infopaal. Maar er staat verder nog niets. In de grasvelden zijn rechthoekige stukken met zand uitgespaard. Daar komen nog bouwwerken op, zoals een wachttoren en een brug. (http://gemeente.leiden.nl/nl/projecten/bouwenaandestad/archeologisch-park-matilo/).

Romeinse weg bij Valkenburg

donderdag 15 juli 2010

De kop is eraf. Vanochtend naar Katwijk gefietst voor de start van de Limes route. In Rijnsburg passeer ik een enorm oranje bord met JAN. Aan de boulevard in Katwijk heb ik het wel even te kwaad, dat ik hier nu alleen sta. We hadden hier met zijn tweeën moeten eindigen deze zomer. Ik kijk naar de zee, die woest is vanwege de harde wind. Ik bedenk dat daar het laatste Romeinse fort lag, de Brittenburg. In de 16e eeuw is een groot stuk van de kust weggeslagen, waardoor het fort in de golven is verdwenen.
Bij Valkenburg is een deel van een Romeinse weg gevonden. Palen stutten een grindbed in onze drassige grond. Er is een reconstructie gemaakt. En een kopie van een Romeinse mijlpaal.  Een kubus geeft uitleg. Om de onderkant van de kubus te lezen ga ik in het gras eronder liggen. En ik fotografeer die kant. Een passerende fietser stapt af. “Wat doe je daar?” Ik vertel dat ik de onderkant ook wil lezen. De man schatert het uit. “Je kan de kubus kantelen”. Hij wijst ook op de overkant, naar het terrein van het voormalige vliegveld Valkenburg. “Daar zijn uitgebreide opgravingen gedaan”. Maar hij blijft het antwoord schuldig als ik vraag wat er gevonden is.

Sail Rome

zondag 11 juli 2010

 
Alle grootse plannen om van de zomer de Eurovelo 6 af te fietsen van Boedapest naar de Zwarte Zee en via de Limesroute van Clemens Sweerman weer terug, zijn door het overlijden van Jan natuurlijk van de baan. Ik blijf wel fietsen. Volgende week start ik met een klein stukje van de Limesroute. 
In het Amsterdamse Allard Pierson museum is een alleraardigste tentoonstelling over de koopvaardij ten tijde van de Romeinen. Ik ben met name geinteresseerd in de Rijn. De Rijn werd door de Romeinen gebruikt voor het vervoeren van handelswaar. Er is langs die rivier veel archeologisch onderzoek gedaan en heel wat gevonden. Op de tentoonstelling staat een model van de Liburna, een zeilschip dat gebruikt werd voor patrouille op de Rijn. In Millingen wordt een replica gebouwd (www.liburna.nl). En er staat ook een model van een platbodem, zoals er zoveel gevaren hebben. Een grote kaart op de grond laat zien hoe uitgestrekt het Romeinse Rijk was. Onder de indruk was ik van een relief dat uitbeeldt hoe twee Romeinse schepen een haven binnenvaren. Ik fantaseerde daarbij dat het hier in de buurt was, bijvoorbeeld Voorburg (Forum Hadriani). Daar is onlangs ondekt  dat er een belangrijke haven lag. De kadepalen, die in Voorburg gevonden zijn, sluiten deze tentoonstelling af. Een aanrader! (http://www.allardpiersonmuseum.nl/tentoonstellingen/sail_rome.html)

archeon romeinse tijd

woensdag 30 december 2009
archeon romeinse tijd

archeon romeinse tijd

 
Langzamerhand starten we met de voorbereidingen voor onze grote fietstocht volgende zomer. We maken de eurovelo 6 af. Starten in Boedapest, fietsen tot de Zwarte Zee. Dan gaan we via de voormalige grens van het Romeinse Rijk – de limes – terug naar Katwijk.

winteropenstelling archeon

winteropenstelling archeon

Maandag zijn we naar het Archeon geweest. Voor het eerst ook in de winter open. En dat was een succes. We waren niet de enigen.
In het Romeinse deel hebben ze  een Gallo Romeins grensdorp gebouwd: Trajectum ad Rhenum (doorwaadbare plaats aan de Rijn). Heel toepasselijk dus voor onze tocht langs de grens. Het is aardig hoe geprobeerd is door replica’s een indruk te wekken hoe het er 150 na Chr. uit heeft gezien. Er is een gewoon huis, een tempel, een kruidentuin, een vrachtschip, zoals dat bij Zwammerdam is gevonden, een badhuis en een herberg. Op het filmpje een Romeins soldaat, die een rondleiding geeft. Hij laat o.a. zien hoe een tijdelijk kamp beveiligd werd met een aarden wal met houten driepoten. Een permanent castellum kreeg een echte houten muur met uitkijktorens.