Archief van de categorie ‘van gogh route’

Van Gogh in Haarlem

zondag 14 november 2010

 

Het Dolhuys in Haarlem was oorsponkelijk, zoals de naam ook aangeeft, een gebouw voor “dollen”. Ook lijders een pest en lepra zijn er in gehuisvest. Het lag vroeger dan ook buiten de stadsmuren. Nu is het ingericht als museum voor de psychiatrie. De Van Goghtentoonstelling “dossier Van Gogh, gek of geniaal” was aanleiding om er naar toe te gaan. Het is een heel leuk museum. Heel confronterend: wat is dat eigenlijk “gek zijn” ? Heel interaktief en heel speels. Ook de tijdelijke tentoonstelling over Van Gogh is zo opgezet. Je krijgt een dossier mee. En in dat dossier zitten 15 vragen, die corresponderen met de vragen in de tentoonstellling. Per vraag kies je een antwoord. Dat is verbeeld in een antwoordblad in de tentoonstelling. Op die manier verzamel je een heel dossier. Sommige vragen zijn echt lastig: “heeft lijden een functie?”  of “om kunst te maken moet je minimaal een beetje gek zijn”.  Aan het eind van de tentoonstelling word je gevraagd of je mening over Van Gogh door de tentoonstelling is veranderd. En ook of je een brief zou willen schrijven aan Van Gogh, waarbij je een keuze kan maken uit verschillende thema’s. Daarin speekt het thema “je bent wat je had. Wat troost jou? Waarin vind je kracht?” mij nu heel erg aan.

Van Gogh-huis in Nieuw Amsterdam

donderdag 5 augustus 2010

De Van Gogh fietstocht gaat niet langs alle plaatsen waar Van Gogh gewoond en gewerkt heeft. Nieuw-Amsterdam, vlakbij Emmen, ligt te ver uit de route. Met mijn vriendin Marianne ben ik er wezen kijken. Het is een bijzondere plek. Een eindeloze vaart, met aan weerszijden huizen. En dwars daarop zijwegen. In Van Goghs tijd hadden de mensen die hier woonden het zeer arm. Ze leefden van turf steken. En woonden in lemen hutten. Je moet wel ernstig liefdesverdriet hebben gehad om naar deze verre verlaten plek te gaan. Het schijnt dat zijn broer het hem geadviseerd heeft omdat hij onder de indruk was van een schilderij van Max Liebermann, die hier ook gewoond en gewerkt heeft. Het logement waar Vincent woonde in die laatste maanden van 1883 staat er nog, tenminste het voorste stuk. En dat hebben de Nieuw-Amsterdammers ingericht als het Van Goghhuis. Ernaast is een nieuw pand verrezen, waarin in het kort iets verteld wordt van zijn leven in Drenthe. Je krijgt een rondleiding van een enthousiaste vrijwilligster. Het leukst zijn het kamertje op de eerste verdieping waar Van Gogh heeft gewoond en de gelagkamer beneden waar hij uitkeek op de vaart. Door de 19e eeuwse aankleding voel je je een klein beetje deelgenoot van Van Gogh.

artikel Tring

zondag 11 juli 2010

tring

 Er is een nieuwe fietsblad op de markt: Tring! Dit fietsmagazine is gelanceerd door Batavus en wordt aan alle geregistreerde Batavusfietsers gestuurd. Daarmee is het meteen het grootste fietsblad van Nederland. Net na het overlijden van Jan kreeg ik een mail dat Tring een artikel wilde wijden aan de Van Goghroute op basis van de info op onze site. Dat vond ik een uitstekend idee. Het is leuk om een route te fietsen met een thema. Clemens Sweerman heeft er een prachtig routeboekje van gemaakt. Meer publiciteit om die route te promoten. Fantastisch. Het is een aardig artikel geworden, een eerbetoon aan Jan. Hij had het prachtig gevonden.
Eén ernstige maar. De redactie heeft geen kadertje geplaatst met praktische gegevens (routeboekje, lengte van de tocht, overnachtingsmogelijkheden, etc), zoals andere tijdschriften meestal wel doen. Daarmee lijkt het net alsof wij het zelf verzonnen hebben. Jammer. Clemens Sweerman verdient alle eer voor het bedenken en uitwerken van het idee om een route te maken die het leven en werken van Van Gogh als thema heeft.

routeboekje-clemens-sweerman1

Van Gogh en Amsterdam (2)

donderdag 7 januari 2010

Het is niet een echt goede dag om te wandelen. Er ligt sneeuw, met daaronder een soms bevroren glad ijs. Mijn vriendin Miriam en ik wandelen een klein stukje van de Van Gogh wandeling in Amsterdam. Van het Damrak, via de grachtengordel naar de Noorderkerk, waar Van Gogh dominee Jeremias (what is in a name) Posthumus Meyes hoorde preken. Langs de Haarlemmerhouttuinen naar het viadukt onder het spoor. Hier lag vroeger het Westerdok station. En Vincent schilderde hier het uitzicht op het Singel. Even verder aan het IJ, op de De Ruijterkade, een ander schilderijtje. Het zicht op de het Singel met de Lutherse Kerk is nog heel erg herkenbaar. Alleen de bruggen en de wegen op de voorgrond zijn grondig aangepast aan het huidige verkeer. Aan de andere kant van het spoor is minder goed te zien hoe het was.
Vanwege het weer lopen we de Beurs van Berlage in, waar een tentoonstelling te zien met als titel “Niet Normaal”. Kunstenaars pogen een antwoord te geven op de vraag: “Wat is normaal?”. Een bonte verzameling van videomanifestaties, beeldhouwwerken, collages en foto’s. Detail: in het winkeltje verkopen ze ook een ansichtkaart van het schilderij van Vincent van Gogh, Zelfportret met verbonden oor.

mauve en van gogh

zondag 15 november 2009

Bij de tentoonstelling over Anton Mauve in het Teylersmuseum is een zaaltje gewijd aan zijn relatie met neef Vincent van Gogh. Mauve heeft Van Gogh de eerste beginselen bijgebracht van het schilderen. Groot hangen hun foto’s aan de wand. Stemmig liggen kopieën van Vincents brieven onder leeslampjes op een grote tafel in het midden van het zaaltje. En aan de wanden voorbeelden van onderwerpen die door Mauve en Van Gogh zijn geschilderd. Ook een groot kunstenaar als Van Gogh heeft hard moeten werken om de techniek onder de knie te krijgen. Dat is hier goed te zien. “De houtverkoping” van Mauve is spannender van compositie dan die van Van Gogh.

Van Gogh en Auvers-sur-l’Oise

zaterdag 11 juli 2009

Op onze eerste fietsdag kwamen door Zundert, de geboorteplaats van Vincent van Gogh. Gisteren fietsten we Auvers-sur-l’Oise binnen, de plaats waar hij het laatst gewoond en gewerkt heeft en waar hij is overleden. Beide plaatsen zijn verbonden door een jumelage. Zundert (Pays Bas), 390 km. staat er op een richtingbord. In beide plaatsen vind je ook een beeld van Zadkine. Hier staat Van Gogh als schilder met al zijn attributen bij zich. In Zundert staat het beeld samen met Theo. De graven van Vincent en Theo liggen hier op het kerkhof van Auvers. Het is er druk als we gaan kijken. Een Engelsman staat te filmen. Een japans meisje laat zich uitgebreid fotograferen bij het graf. Ze kan er geen genoeg van krijgen en aait tot drie keer toe de grafsteen. Klimop heeft van de twee graven één gemaakt. In die zin is er een overeenstemming met het beeld van Zadkine. Het is ook druk in de herberg van Ravoux. De auberge waar Van Gogh een kamer huurde en waar hij gestorven is. De kamer is nu een herdenkingsplaats. Het is een klein kamertje. Er staat niets in, alleen een klein stoeltje. We staan er met Australiërs, Engelsen, Polen en Amerikanen. Wij hebben een streepje voor, omdat we Hollanders zijn. “Jullie weten zeker alles al van Van Gogh?”, zegt de gids. Heel graag zou de herberg op het kamertje één schilderij tentoonstellen van Van Gogh. Hij heeft daar zelf iets over gezegd in zijn brieven. We hopen maar dat het lukt om de miljoenen bij elkaar te krijgen die in deze tijd nodig zijn om een schilderij van Van Gogh te kopen.

Romeinen in Bavay

woensdag 8 juli 2009


Op onze tocht van Mons (Bergen) naar Marolles (in Frankrijk) komen we door het stadje Bavay. Volgens het boekje is het een oud stadje, nog aangelegd door de Romeinen. Er is een archeologische opgraving van het forum toendertijd. Wij fietsen nietsvermoedend het stadje binnen. Het is lunchtijd. We hebben wat brood en beleg onderweg gekocht en zoeken in het centrum een bank om het op te eten. Het centrum is afgezet met afzethekken, dus kennelijk is er wat te doen. Maar zoals gebruikelijk fietsen we er gewoon langs. Op het plein – de Grand Place, tegenover het stadhuis en met onze neus naar de zuil waar de plaatsnamen opstaan waarheen de Romeinse wegen leidden (Utrecht!) – vinden we een lege bank. Ik heb net de broodjes gesmeerd als er een stoet Romeinen langskomt.

Van Gogh en Wasmes

woensdag 8 juli 2009
Wasmes ligt 10 km buiten Mons (Bergen). We fietsen er bijna langs als we van Bergen fietsen naar Marolles op 5 juli. Maar om het huis te bekijken moet  je een heuvel op fietsen met een klim van 13%. Jan wil dat niet, en blijft beneden. Ik gooi alle tassen bij hem neer en fiets alleen naar boven. Ik weet het, er is niets te zien. Het huis is verlaten en in zeer slechte staat. Maar ik wil toch zien waar Van Gogh een kamer huurde bij bakker Denis toen hij fanatiek probeerde als mijnwerker te leven en van daaruit te prediken. Het huis staat op een hoek van twee wegen. Het is rood geverfd geweest. Zelfs het steentje dat vertelt dat Van Gogh hier woonde is sleets en nauwelijks te lezen. Wasmes is een vervallen dorp. Na de sluiting van de mijnen is er kennelijk niets voor in de plaats gekomen. Hopelijk komt er nog een keer een initiatief om dit huis op te knappen en in te richten met als thema Van Gogh en de Borinage.

Van Gogh en Mons

zaterdag 4 juli 2009
Cuesmes huis van Van Gogh

Cuesmes huis van Van Gogh

Cuesmes huis van Van Gogh met tuin

Cuesmes huis van Van Gogh met tuin

 

 

Weer een snikhete dag. Vandaag een rustdag in Mons (Bergen) in zuid-België. Van Gogh heeft hier gezeten toen hij dacht dat zijn bestemming lag in het prediken. Hij heeft gepredikt in de Borinage, maar was zo onder de indruk van de ellendige omstandigheden dat hij vond dat hij mijnwerker met de mijnwerkers moest zijn. Dat vond de kerk ongepast. Afstand moest er kennelijk zijn. En dus kreeg hij geen verlenging. Na een gesprek met een bevriende kunstenaars-dominee in Brussel ging hij wonen in Cuesmes, vlakbij Mons. Vandaag zijn wij dat huis gaan bekijken. Het was er bijna niet meer geweest, want het was zeer verwaarloosd en stond op instorten en inzakken. Het staat namelijk op moerassige grond. De zoon van Theo, zijn broer, heeft toen ervoor gezorgd dat het huis hersteld werd. Nu is het te bezichtigen en er is een klein informatiecentrum bij gebouwd.  Het eerste dat opvalt is dat het een losstaand huis is, dat in een ruime tuin staat. Het is helemaal gerestaureerd, maar wel in de oorspronkelijke staat. De zijmuur is dus nog helemaal scheef, en ook de deuren hebben speciale scharnieren om de scheefheid te compenseren. Binnen is een kamer ingericht met wat meubels en er hangen ook enige  originele tekeningen. Er is een diapresentatie met een wat moeilijk verstaanbare nederlandse tekst. Het geeft het leven van Van Gogh, waarbij de nadruk wordt gelegd op zijn moeilijke start als vervangend kind voor zijn ouder gestorven broertje.

We bekijken ook de tuin en de drainage die is aangelegd, om ervoor te zorgen dat het huis niet verder verzakt. Het is erg idyllisch. We fietsen terug naar Mons. Het blijft warm. Morgen zouden we 70 km verder fietsen. Misschien beter om die etappe te splitsen.

Van Gogh: Rotterdam tot Mons

vrijdag 3 juli 2009


Het is zo warm, dat je vanzelf aan de zonnebloemen van Van Gogh moet denken. De eerste dagen is Frank meegefietst. Jan moest echt op gang komen. Dus het ging wat langzaam voor de jonge benen van Frank. In Zundert is Van Gogh geboren. Zijn ouderlijk huis is afgebroken,  maar het is gereconstrueerd en daarnaast is een nieuw pand opgetrokken. Samen museum en restaurant. In het museum is op originele wijze is een kamer ingericht alsof de Van Goghs er net zijn weggegaan. Met een audioapparaat dat automatisch gaat spelen als je in de buurt van een meubel of een scherm komt, worden door Jochem ten Haaf, die Van Gogh speelt, de verhalen vertelt. Beelden worden vertoond op de muur, tafel, stoel, bureau en schermen. Hoe zijn familie eruit zag, hoe hij de natuur ervoer en ernaar probeerde te schilderen, waar hij geweest is tussen Zundert en Nuenen, hoe mensen tegen hem aankijken. Het volgende zaaltje geeft een film met impressies van schilders die door Van Gogh geïnspireerd zijn. Vertoont op drie schermen. Ook hier reageert het audioapparaat als je binnenkomt en start de band. We bekijken nog even de wisseltentoonstelling van Raveels, een Belg die na zijn kennismaking met Van Gogh radikaal anders is gaan schilderen. Is het de onbekendheid met deze schilder, of haalt hij het werkelijk niet bij de intentieve impressies van Van Gogh?
In Antwerpen staan we even stil bij het pand in de Lange Beeldekensstraat. Hier heeft Vincent van Gogh gewoond in zijn Antwerpse tijd. Het pand is geheel opgeknapt. Net een paar dagen ervoor las ik de beeldende beschrijving die Wouter van der Veen geeft in zijn boekje, bij de voorbereiding van een nooit verschenen documentaire over Van Gogh. Grote armoede en verwaarlozing, maar wel een huurder die wist dat Van Gogh daar gewoond had en het uitzicht had geschilderd. “Net zo’n arme drommel als ik”. We maken ook nog foto’s vanuit het standpunt waarvandaan Van Gogh tekeningen maakten: van de Grote Markt en van het Steen.
In Grimbergen – voor Brussel – nemen we afscheid van Frank. Hij wordt opgehaald door zijn moeder.
We slaan het Brussel van Van Gogh over. Maar om een indruk te krijgen van de mijnstreek, waar hij een tijdje gepreekt heeft onder de mijnwerkers, maken we vandaag een extra lus naar Houdeng-Aimeries. Daar is een museum over de mijnen. Een groot terrein, met gedeeltelijk de mijninstallaties nog intact. Ook hier een audio apparaat met teksten en geluiden die aanslaan als je ergens staat. Wat het hier heel bijzonder maakt is dat er mijnwerkershuizen zijn gebouwd in een paar carré’s. Deze huizen bestaan nog steeds, zijn nu wel gerenoveerd en aangepast aan deze tijd. Maar één kan nog in de oorspronkelijke staat bezichtigd worden. Twee kamers, met teil en kachel waarop ook gekookt moest worden. Later is er een keuken achter gebouwd en een bijkeuken en boven nog twee slaapkamers. De gids vertelt “de mijnwerkers mochten er wonen op drie voorwaarden: werken in de mijn, zondags naar de kerk, en je gezin hier huisvesten. Dat laatste is van belang omdat kinderen al vanaf jonge leeftijd meewerken.” Het huis van de directeur staat op een hoogte, zodat hij zijn mijnwerkers goed in het oog kan houden. Hoezo sociale controle. Er was ook een school en een ziekenhuis. Dus de werkomstandigheden waren heel zwaar, maar er werd wel iets geinvesteerd in betere omstandigheden door de bazen. Met dreigend onweer, dat overigens niet valt, fietsen we langs de kanalen naar Mons.